קלוגע מענטשן, הער איך, ריידן וועגן דיר,
Wise people, I hear, speak about you,
Work 206 of 440
Page 250. 'Lider fun Umkum' poem 'Tsu' (To) continues. The speaker addresses Death as twin brother: 'Should I tell them that we both came from one mother-womb — twins!' Both lay in one cradle 'with blond heads and gray eyes, smiled at the spots of the sun. There in the shtetl, there in the northern land.' When they cried, 'a giant figure of blinding whiteness' — the mother — rose over them, and 'two round, welling fullnesses through red winged nipples streamed into our mouths.' Life and death nursed together at the same breast. Sometimes fire-flames circled the cradle, blueness spread and tore apart. Through the flames, 'tall and green,' a second giant figure grew — the father. 'Stands and looks... stiff, distant, facing — do you remember?' The parents as primal figures, life and death sharing the same origins.
קלוגע מענטשן, הער איך, ריידן וועגן דיר,
טויט — ברודער מײַנער.
זאָל איך זיי דערציילן,
אַז מיר זײַנען ביידע אויף דער וועלט געקומען פֿון איין מוטער־טראַכט,
פֿון איין מוטער־טראַכט — אַ צווילינג! —
ביידע מיט איין מזל, דורך הויט און הײַטלעך,
דורך וואַרעם פֿלייש און בלוט פֿון יענער וועלט,
אַרויסגעריסן אונדזער צווילינגדיקן קול:
אַז ביידע זײַנען מיר געלעגן אין איין וויג
מיט די בלאָנדע קעפּ און גרויע אויגן,
און געשמייכלט צו די פֿלעקן פֿון דער זון.
דאָרט אין שטעטל, דאָרט אין צפֿון־לאַנד.
און אַז מיר פֿלעגן עפֿענען די מײַלער
און לאָזן הערן אונדזער כּישופֿדיקן נײַעם קול —
פֿלעגט פּלוצלונג אויפֿגיין איבער אונדז — געדענקסט? —
אַ ריזיקע פֿיגור פֿון בלענדנדיקער ווײַסקייט,
פֿון שטראָמענדיקער וואַרעמקייט און גלאַטקייט,
און צוויי קײַלעכדיקע, קוואַלנדיקע פֿולקייטן
פֿלעגן זיך, דורך רויטע פֿליגלדיקע גאַמפּלעך,
אַרײַנשטראָמען אין אונדזער מויל. —
אונדזער ביידנס מאַמע,
טויט — ברודער מײַנער,
אונדזער ביידנס מאַמע.
און אַמאָל פֿלעגט טרעפֿן: פֿײַער־פֿלאַמען
דרייען זיך אַרום, אַרום דער וויג.
פֿײַער־רעדער קײַקלען זיך און קײַקלען זיך אַוועק,
און אַ בלויקייט פֿלעגט זיך אויסלייגן אויף אונדז;
און די בלויקייט מיטאַמאָל צערײַסט זיך,
און מיר הערן דאָס געשריי פֿון יעדן ריס.
און —
ווידער פֿלאַמען שפּרינגען אויף —
נאָר אַזוינע דינע, לאַנגע, שפּיציקע.
און אַדורך די פֿלאַמען, הויך און גרין,
גלײַך אַנטקעגן אונדז פֿלעגט אויסוואַקסן
אַ צווייטע ריזיקע פֿיגור.
שטייט און קוקט די צווייטע ריזיקע פֿיגור
שטײַף, ווײַט, אַנטקעגנדיק — געדענקסט? —
Kluge mentshn, her ikh, reydn vegn dir,
toyt — bruder mayner.
Zol ikh zey dertseyln,
az mir zaynen beyde oyf der velt gekumen fun eyn muter-trakht,
fun eyn muter-trakht — a tsviling! —
beyde mit eyn mazl, durkh hoyt un haytlekh,
durkh varem fleysh un blut fun yener velt,
aroysgerisin undzer tsvilingdikn kol:
Az beyde zaynen mir gelеgn in eyn vig
mit di blonde kep un groye oygn,
un geshmeykhlt tsu di flekn fun der zun.
Dort in shtetl, dort in tsofn-land.
Un az mir flegn efenen di mayler
un lozn hern undzer kishеfdikn nayem kol —
flegt plutsling oyfgeyn iber undz — gedenkst? —
a rizike figur fun blendndiker vayskeyt,
fun shtrоmendiker varemkeyt un glatkeyt,
un tsvey kaylekhidike, kvаlndike fulkeytn
flegn zikh, durkh royte fligldike gamplekh,
araynshtrоmen in undzer moyl. —
Undzer beydns mame,
toyt — bruder mayner,
undzer beydns mame.
Un amol flegt trefn: fayer-flamen
dreyen zikh arum, arum der vig.
Fayer-reder kayklen zikh un kayklen zikh avek,
un a bloykeyt flegt zikh oysleygn oyf undz;
un di bloykeyt mitamol tserаyst zikh,
un mir hern dos geshrey fun yedn ris.
Un —
vider flamen shpringen oyf —
nor azoyne dine, lange, shpitsike.
Un adurkh di flamen, hoykh un grin,
glaykh antkegn undz flegt oysvaksn
a tsveyte rizike figur.
Shteyt un kukt di tsveyte rizike figur
shtayf, vayt, antkegndik — gedenkst? —
Wise people, I hear, speak about you,
Death — my brother.
Should I tell them,
that we both came into the world from one mother-womb,
from one mother-womb — twins! —
both with one fortune, through skin and membranes,
through warm flesh and blood from that world,
tore out our twin-like voice:
That both of us lay in one cradle
with blond heads and gray eyes,
and smiled at the spots of the sun.
There in the shtetl, there in the northern land.
And when we would open our mouths
and let be heard our magical new voice —
there would suddenly rise over us — do you remember? —
a giant figure of blinding whiteness,
of streaming warmth and smoothness,
and two round, welling fullnesses
would, through red winged nipples,
stream into our mouths. —
Our both's mother,
Death — my brother,
our both's mother.
And sometimes it would happen: fire-flames
turning around, around the cradle.
Fire-wheels rolling and rolling away,
and a blueness would spread over us;
and the blueness suddenly tears apart,
and we hear the cry of every tear.
And —
again flames leap up —
but such thin, long, pointed ones.
And through the flames, tall and green,
directly facing us would grow
a second giant figure.
Stands and looks the second giant figure
stiff, distant, facing — do you remember? —
Page 250. 'Lider fun Umkum' poem 'Tsu' (To) continues. The speaker addresses Death as twin brother: 'Should I tell them that we both came from one mother-womb — twins!' Both lay in one cradle 'with blond heads and gray eyes, smiled at the spots of the sun. There in the shtetl, there in the northern land.' When they cried, 'a giant figure of blinding whiteness' — the mother — rose over them, and 'two round, welling fullnesses through red winged nipples streamed into our mouths.' Life and death nursed together at the same breast. Sometimes fire-flames circled the cradle, blueness spread and tore apart. Through the flames, 'tall and green,' a second giant figure grew — the father. 'Stands and looks... stiff, distant, facing — do you remember?' The parents as primal figures, life and death sharing the same origins.
← / → previous & next poem·1–4 toggle columns·hover a line to align all versions