אָנקל טאָם — און אָנקל סעם
Uncle Tom — and Uncle Sam
Work 228 of 440
Page 279. 'Eynikl fun Onkl Tom' conclusion: Onkl Sem (Uncle Sam) is now a 'sportsman' chewing Wrigley gum — American capitalism commodified. The violent ending: the grandson, fed 'grinem sam' (green poison) from the 'vaysn tseber' (white pail), hops with his grandfather's head and organs in hand — revolutionary violence against accommodationism? Then 'Halivud' (Hollywood) — Leivick's bitter critique of American dream-factory. Oranges tearing 'goldene hoyt' (golden skin), darkness building palaces to 'got obiver' (god-whoever — meaningless deity). The speaker sees 'di finger di tsen' (the ten fingers) pulling the sun on strings — Hollywood as puppet-master. References to Mary Pickford and Douglas Fairbanks, 1920s-30s stars. Real labor ('geboygene rukns in fayer fun fratse' — bent backs in toil's fire) is mere 'hintergrunt-farb' (background color) for celebrity. 'Kaktus shtekht dos harts fun shvaygn' — the desert landscape's silent accusation.
אָנקל טאָם — און אָנקל סעם
פֿון אַ ספּאָרטסמאַן האָט אַ שם,
ריגלי־גומי קײַט ער.
אייניקל פֿון אָנקל טאָם,
זופּ זיך אָן מיט גרינעם סם
פֿון דעם ווײַסן צעבער; —
און — אַ האָפּ, און נאָך אַ האָפּ,
און אין האַנט — דעם זיידנס קאָפּ
און זײַן לונג־און־לעבער.
האַליוואוד
אַראַנצן רײַסן אויף זיך די גאָלדענע הויט,
בלומען שרײַען אין נאַכטיקן גליווער,
און פֿינצטערניש גראָבט און פֿינצטערניש בויט
פּאַלאַצן און טורעמס צו גאָט אָביווער.
כ׳וואָלט אויך נאָר שמייכל און זון געוואָלט זען,
ווי יעטוועדער מיינט אַז ער זעט און איז גליקלעך:
אָבער כ׳פֿיל אומעטום די פֿינגער די צען
פֿון דעם, וואָס ציט די זון אויף שטריקלעך.
פֿון דעם, וואָס טאַנצט מיט גלעקל און מיץ
אויף וואָדעוויל־ברעטער אין פּאַרב און פּודער —
ער שאַלט ווי אַ דונער, ער רײַט אויף אַ בליץ
און וויינט דאָס געוויין פֿון אַ לעצטן לאַכודרע.
דער האַליוואוד־גאָט האָט אַלצדינג פֿאַרשמאָכט
און ס׳לאַנד פֿאַרגרילצט מיט ווערטער לעערע:
ער שטייט און וויגט, ער שטייט און פּאָכט
מיט טויטע פּאַלמען איבער פּיקפֿאָרד מערי.
און אמתער גאָרטן, און פֿרוכט־בוים און גאַרב,
געבויגענע רוקנס אין פֿײַער פֿון פֿראַצע —
דאָס אַלץ איז ניט מער ווי אַ הינטערגרונט־פֿאַרב —
פֿאַר דאָגלאַס פֿערבענקס אַ דעקאָראַציע.
פּאַלאַצן הוליען. הער וואוילטאָג שטײַגט,
און ווינטן ברעכן געלאַדענע צווײַגן,
אויף בערג ליגט שניי, און מדבר שווײַגט,
און קאַקטוס שטעכט דאָס האַרץ פֿון שווײַגן.
Onkl Tom — un Onkl Sem
fun a sportsman hot a shem,
Rigli-gumi kayt er.
Eynikl fun Onkl Tom,
zup zikh on mit grinem sam
fun dem vaysn tseber; —
un — a hop, un nokh a hop,
un in hant — dem zeydns kop
un zayn lung-un-leber.
Halivud
Arantsn raysn oyf zikh di goldene hoyt,
blumen shrayen in nakhtikn gliver,
un fintsternish grobt un fintsternish boyt
palatsn un turems tsu got obiver.
Kh'volt oykh nor shmeykhl un zun gevolt zen,
vi yetveder meynt az er zet un iz gliklekh:
ober kh'fil umetum di finger di tsen
fun dem, vos tsit di zun oyf shtrikhlekh.
Fun dem, vos tantst mit glekl un mits
oyf vodevil-breter in parb un puder —
er shalt vi a duner, er rayt oyf a blits
un veynt dos geveyn fun a letstn lakhudre.
Der Halivud-got hot altsdink farshmokt
un s'land fargritst mit verter leere:
er shteyt un vigt, er shteyt un pokht
mit toyte palmen iber Pikford Meri.
Un emeter gortn, un frukht-boym un garb,
geboygene rukns in fayer fun fratse —
dos alts iz nit mer vi a hintergrunt-farb —
far Doglas Ferbenks a dekoratsye.
Palatsn hulyen. Her voyltog shtaygt,
un vintn brekhn geladene tsvagyn,
oyf berg ligt shney, un midber shvaygt,
un kaktusshtekht dos harts fun shvaygn.
Uncle Tom — and Uncle Sam
has the reputation of a sportsman,
Wrigley gum he chews.
Grandson of Uncle Tom,
suck yourself full with green poison
from the white pail; —
and — a hop, and another hop,
and in your hand — your grandfather's head
and his lung-and-liver.
Hollywood
Oranges tear off their golden skin,
flowers scream in nocturnal shivers,
and darkness digs and darkness builds
palaces and towers to god-whoever.
I too would want only to see smile and sun,
as everyone thinks they see and are happy:
but I feel everywhere the ten fingers
of the one who pulls the sun on strings.
Of the one who dances with bells and cap
on vaudeville boards in paint and powder —
he thunders like thunder, he rides a lightning bolt
and weeps the weeping of a last clown.
The Hollywood god has corrupted everything
and crisped the land with empty words:
he stands and sways, he stands and knocks
with dead palms over Mary Pickford.
And real garden, and fruit tree and sheaf,
bent backs in the fire of toil —
all this is nothing more than background color —
a decoration for Douglas Fairbanks.
Palaces carouse. Lord Wellbeing rises,
and winds break laden branches,
on mountains lies snow, and desert is silent,
and cactus stings the heart of silence.
Page 279. 'Eynikl fun Onkl Tom' conclusion: Onkl Sem (Uncle Sam) is now a 'sportsman' chewing Wrigley gum — American capitalism commodified. The violent ending: the grandson, fed 'grinem sam' (green poison) from the 'vaysn tseber' (white pail), hops with his grandfather's head and organs in hand — revolutionary violence against accommodationism? Then 'Halivud' (Hollywood) — Leivick's bitter critique of American dream-factory. Oranges tearing 'goldene hoyt' (golden skin), darkness building palaces to 'got obiver' (god-whoever — meaningless deity). The speaker sees 'di finger di tsen' (the ten fingers) pulling the sun on strings — Hollywood as puppet-master. References to Mary Pickford and Douglas Fairbanks, 1920s-30s stars. Real labor ('geboygene rukns in fayer fun fratse' — bent backs in toil's fire) is mere 'hintergrunt-farb' (background color) for celebrity. 'Kaktus shtekht dos harts fun shvaygn' — the desert landscape's silent accusation.
← / → previous & next poem·1–4 toggle columns·hover a line to align all versions